Malassezia furfur – poznaj gdzie występuje

Malassezia furfur jest grzybem naturalnie występującym na powierzchni naszej skóry. Należy do mikrobioty naskórka i wywoływać może różnorakie schorzenia dermatologiczne – łupież pstry, grzybicze zapalenie mieszków włosowych czy łojotokowe zapalenie skóry. Klasycznie zaliczany jest do tzw. patogenów oportunistycznych, czyli drobnoustrojów wywołujących stany chorobowe pod warunkiem zaistnienia np. miejscowych niedoborów odporności.

Malassezia furfur – charakterystyka patogenu

Nazwa drożdżaka Malassezia furfur
Morfologia organizmu Organizmy jednokomórkowe, wymiary 1-4×2-6 mikrometrów,
Występowanie Naskórek ssaków, w tym człowieka – składnik naturalnej flory
Wywoływane choroby Łojotokowe zapalenie skóry, łupież pstry, łupież zwykły, możliwy związek z atopowym zapaleniem skóry
Leczenie i profilaktyka Brak leczenia eradykacyjnego; w przypadku infekcji leki przeciwgrzybicze (głównie z grupy azoli) stosowane miejscowo i ogólnoustrojowo, preparaty selenu miejscowo

Malassezia furfur zaliczany jest do mikroflory ludzkiego naskórka. Zakłada się, iż grzyby rodzaju Malassezia stanowić mogą ponad 80% całkowitej populacji grzybów na powierzchni ludzkiej skóry.

Wśród schorzeń, które bezpośrednio wiązane są z obecnością grzyba na powierzchni skóry należy wyróżnić:

  • Łojotokowe zapalenie skóry,
  • Łupież pstry,
  • Zapalenie mieszków włosowych.

Ze względu na potencjał alergizujący grzybów rodzaju Malassezia ten rodzaj grzybów wiązany może być również atopowym zapaleniem skóry oraz łupieżem.

Drożdżak Malassezia furfur ma budowę jednokomórkową, osiągając rozmiary nieprzekraczające w obu wymiarach do 6-ciu mikrometrów. Specjaliści od morfologii drożdżaków opisują ich kształt jako „butelkowaty”, co ma pewne zastosowanie w identyfikacji mikologicznej tego gatunku grzybów.

Malassezia furfur - wiek

Malassezia furfur kolonizować mogą dzieci już od okresu 3-ciego miesiąca życia oraz osoby dorosłe. Widać szczególną predylekcję dla występowania grzyba u pacjentów cierpiących na łojotokowe zapalenie skóry oraz wśród chorych borykających się z łupieżem. Na szczególną uwagę fakt, iż łojotokowe zapalenie skóry powodowane przez Malassezia furfur występuje w miesiącach zimowych i częściej dotyczy pacjentów w wieku nastoletnim oraz chorych po 50-tym roku życia.

Malassezia furfur swoją wirulencję pod postacią łupieżu pstrego ujawnia szczególnie w miesiącach letnich i w regionach tropikalnych, co bezpośrednio implikowane jest zwiększoną aktywnością ludzkich gruczołów łojowych. Drożdżak ten nie ma zdolności do autonomicznej syntezy wolnych kwasów tłuszczowych, przez co wiekowo- i temperaturowozależne zwiększenie wydzielania gruczołów łojowych powoduje namnożenie i wzrost aktywności patogennej drożdżaka. Korelacja ta jest bezwzględna, szczególnie gdy spojrzymy na fakt, iż łupież pstry występuje najczęściej u pacjentów w przedziale wiekowym 20-50rż.

Malassezia furfur – kiedy drożdżak staje się patogenny?

Malassezia furfur stanowiąc naturalną florę naszej skóry nie musi bezwzględnie wywoływać stanów chorobowych. Jak już wspomniano, istotne jest wystąpienie specyficznych czynników (tj. nadprodukcja łoju o optymalnym składzie, temperatura) oraz osobnicza podatność na zakażenie. W patofizjologii chorób skóry wywołanych przez Malassezia furfur istotne mogą być procesy immunologiczne związane z komórkową i humoralną odpowiedzią komórek odpornościowych gospodarza. Kolejnym rozważanym czynnikiem przyczyniającym się do rozwoju choroby może się okazać towarzyszący kolonizacji skóry stan zapalny.

Obecność choroby stwierdzana jest najczęściej występowaniem objawów klinicznych charakterystycznych dla łupieżu pstrego lub łojotokowego zapalenia skóry. Pomocne w diagnostyce mogą być badania mikologiczne orz zastosowanie lampy Wooda dla oceny fluorescencji drożdżaków w obrębie ognisk chorobowych.

Sprawdź leczenie łupieżu pstrego.

Malassezia furfur – leczenie i profilaktyka rozwoju choroby,

Malassezia furfur - leczenie i profilaktyka

Malassezia furfur leczeniem nie musi być objęta każdorazowo – jest to grzyb naturalnie występujący na skórze praktycznie każdej osoby. Profilaktyczna eradykacja wszelkich drożdżaków ze skóry i tak nie miałaby charakteru trwałego. Za infekcję odpowiada nie tyle patogen sam w sobie, co zachwianie mechanizmów odpornościowych kontrolujących namnażanie się grzybu Malassezia. Jak dotąd, nie udało się udowodnić korzyści z profilaktycznego zastosowania leków mykobójczych i mykostatycznych u zdrowych pacjentów.

„Nasza skóra jest miejscem życia dla miliardów różnych drobnoustrojów, które w warunkach zdrowia stanowią dodatkową barierę przed inwazją innych, groźniejszych patogenów. Gdy mówimy o grzybach rodzaju Malassezia leczenie bezobjawowych lub zagrożonych pacjentów nie ma żadnego sensu. Istotniejsze jest zapobieganie nadmiernemu namnażaniu się drożdżaka”mówi Marta Urbanowicz, kosmetolog

FAQ: Najczęściej zadawane przez pacjentów pytania:

1. Kilka lat temu chorowałam na łupież pstry. Czy leczenie miejscowe preparatami z grupy azoli wyeliminowało z mojej skóry odpowiedzialnego za infekcję grzybem Malassezia furfur czy lub innym typem drożdżaka?

Zastosowanie preparatów grzybobójczych z pewnością przyczyniło się do redukcji liczby kolonii drożdżaków Malassezia furfur. Jednak nawet ogólnoustrojowe zastosowanie np. Ketokonazolu nie jest w stanie usunąć tego drożdżaka z powierzchni naszej skóry. Jak wspomniano w artykule, nie samo bytowanie drożdżaka na skórze jest warunkiem wystąpienia choroby. Objawy kliniczne łupieżu pstrego występują, gdy mechanizmy odpornościowe skóry zostaną zakłócone lub dojdzie do uszkodzenia bariery naskórkowej. Jedyną skuteczną prewencją mikrouszkodzeń, przesuszania są właściwe kosmetyki, najlepiej pochodzenia naturalnego.

2. Infekcja Malassezia furfur – leczenie nawrotów. Czy grzybica skóry/łojotokowe zapalenie skóry może nawrócić?

Jak najbardziej. Odpowiedzialny za tą infekcję grzyb Malassezia furfur stanowi naturalną florę naszej skóry. Pod wpływem niektórych czynników osobniczych oraz np. temperatury możliwy jest nawrót infekcji w tym samym lub zupełnie innym miejscu. Nie należy w leczeniu upatrywać głównej roli profilaktycznej. Codzienna higiena i pielęgnacja przy użyciu kosmetyków (pacjenci bardzo chwalą preparaty oparte o zioła i naturalne ekstrakty) wzmacnia skórę i pozwala najefektywniej przeciwdziałać potencjalnym nawrotom.

3. Czy istnieją skuteczne sposoby na uniknięcie rozwoju grzybicy skóry powodowane przez grzyby Malassezia furfur?

Najskuteczniejszym sposobem walki z grzybicami skóry jest dbanie o właściwe odżywianie, suplementację składników odżywczych i witamin oraz dokładna pielęgnacja naszej skóry. Konieczne jest również korygowanie istniejących niedoborów odporności (np. leczenie cukrzycy). W codziennej pielęgnacji doskonale sprawdzają się nawet nie środki farmakologiczne, co preparaty oparte o naturalne składniki roślinne, które wykazują efekt łagodzący, stabilizują barierę naskórkową i ograniczają ryzyko przejścia kolonizacji Malassezia  furfur w aktywny proces chorobowy.


Bibliografia

  1. Crissey I.T., Częste zakażenia grzybicze. Prosty test diagnostyczny i leczenie, 1999
  2. Zawirska A., Adamski Z., Grzyby z rodzaju Malassezia, 2004
  3. Adamczyk K., Garncarczyk A., Antończak P., The microbiome of the skin, 2018

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *